Solarne podgrzewanie wody w Hiszpanii: jak działa termosyfon
Solarny termosyfon — po hiszpańsku termosifón solar — robi ciepłą wodę wprost ze światła słonecznego. Nie ma pompy, nie ma sterownika, a w wersji podstawowej nie ma w ogóle prądu: zbiornik stoi nad kolektorem, woda ogrzana w kolektorze unosi się, bo staje się lżejsza, chłodniejsza opada na jej miejsce — i obieg krąży sam.
Ciepła woda to jedna z większych pozycji energetycznych w hiszpańskim domu i pozycja, którą kolektor słoneczny pokrywa z metra kwadratowego dachu dużo efektywniej niż panele fotowoltaiczne zasilające grzałkę elektryczną. To argument, żeby postawić go na dachu nawet wtedy, gdy fotowoltaikę już masz albo dopiero planujesz.
Liczba modeli w tej kategorii: 2, zbiornik — 150 l, cena — od 1715 € z VAT; dostawa i montaż w cenie.
Jak termosyfon działa bez pomp
Obieg robi grawitacja. Ponieważ zbiornik jest zamontowany nad kolektorem, różnica gęstości między wodą ciepłą a chłodną wystarcza do ciągłego, samoregulującego się przepływu. Nic się nie włącza, niczemu nie trzeba wydawać polecenia i nie ma pompy obiegowej ani sterownika, które mogłyby się zepsuć.
Enera PRO idzie o krok dalej i używa kolektorów z rurkami cieplnymi. W każdej rurze próżniowej znajduje się zamknięta miedziana rurka cieplna z głowicą skraplacza, która oddaje ciepło do zbiornika przez suche połączenie. Woda nigdy nie wchodzi do rur.
Ten szczegół ma dwa praktyczne skutki. Jeśli rura kiedykolwiek pęknie, nic nie wycieka, a system pracuje dalej — rurę wymienia się pojedynczo i tanio. A ponieważ rury są zamknięte i suche, nigdy nie wymagają płukania od środka ani odkamieniania, czyli tej konserwacji, która zniechęca ludzi do starszych instalacji solarnych.
Rury próżniowe z rurką cieplną a kolektory płaskie
Kolektor płaski to oszklony panel z blachą absorbera i płynem płynącym w środku. Jest prosty i pracuje dobrze, gdy jest gorąco i słonecznie. Jego słabością są straty: w dzień zimny, wietrzny albo zamglony panel płaski oddaje sporą część ciepła, które właśnie zebrał, a cały panel jest jednym układem hydraulicznym, więc uszkodzenie oznacza wymianę całego panelu.
Kolektor próżniowy z rurkami cieplnymi umieszcza każdy absorber w próżni, czyli w niemal najlepszej dostępnej izolacji. Pracuje dalej w dni zimne i pochmurne — dokładnie wtedy, gdy od instalacji ciepłej wody wymaga się najwięcej. Enera PRO ma rury Φ58 × 1800 mm z borokrzemianu 3.3 z parabolicznymi reflektorami CPC z tyłu, które zbierają światło rozproszone na równi z bezpośrednim, i jest zbudowana pod pogodę, a nie pod folder: mrozoodporność do −40 °C, grad do 35 mm, wiatr do 30 m/s — siła 11 — i projektowa żywotność piętnastu lat lub więcej.
Uczciwa uwaga: przez lato na Costa Blanca obie technologie dadzą gospodarstwu tyle ciepłej wody, ile jest w stanie zużyć. Różnicę widać zimą, w głębi lądu i wyżej w górach.
Dobór do wielkości gospodarstwa
W katalogu jest obecnie PRO ze zbiornikiem 150 l. W praktyce wystarcza to parze albo małej rodzinie — od jednej do trzech osób biorących codziennie prysznic, przy zwykłym użyciu w kuchni. Liczniejsze gospodarstwo albo dom, w którym dwie łazienki są stale zajęte, potrzebuje większego zbiornika albo drugiego urządzenia; napisz, ile osób mieszka tam na stałe, a dobierzemy pojemność, zamiast zgadywać.
Zbiornik jest ze stali nierdzewnej 316 z izolacją poliuretanową i trzyma temperaturę do 72 godzin bez słońca. To ta liczba decyduje, czy z instalacją wygodnie się żyje: dwa pochmurne dni nie oznaczają zimnego prysznica. Temperatura wody wynosi od 45 do 90 °C, a instalacja pracuje pod ciśnieniem 6 bar, więc zasila zwykłe krany na ciśnieniu wodociągowym i prysznic bez pompy podnoszącej.
Współgra z fotowoltaiką, ale jej nie wymaga
Panele fotowoltaiczne robią prąd, termosyfon robi ciepłą wodę. Uzupełniają się, a nie zastępują, i żadne nie jest warunkiem drugiego.
Praktyczny argument za jednym i drugim to podział pracy: przez ciepłą połowę roku termosyfon zdejmuje ciepłą wodę z rachunku za prąd niemal w całości, a produkcja fotowoltaiki zostaje wolna na chłodzenie, sprzęt domowy i auto — czyli te odbiory, w których fotowoltaika jest naprawdę dobra.
I działa doskonale sam. Zamontowany całkiem bez fotowoltaiki i tak daje ciepłą wodę, a można go też wpiąć jako podgrzewacz wstępny przed istniejącym podgrzewaczem gazowym lub elektrycznym — wtedy stare urządzenie dogrzewa tylko różnicę i tylko w te dni, kiedy jakaś jest.
Dogrzewanie, obsługa i co montuje ENERA
Wersje są dwie. Model wyłącznie solarny to dokładnie to: światło na wejściu, ciepła woda na wyjściu, nic elektrycznego. Druga dokłada grzałkę elektryczną 1500 W i sterownik 619-F z dwoma czujnikami temperatury, który doprowadza zbiornik do zadanej temperatury według programowalnego harmonogramu — ciepła woda przez cały rok niezależnie od pogody, i to tę wersję większość wybiera jako jedyne źródło ciepłej wody.
Obsługa jest minimalna, ale nie zerowa. Anodę magnezową wymienia się mniej więcej co 6 lat w modelu wyłącznie solarnym i co 3 lata w wersji z grzałką, która obciąża zbiornik mocniej; jest to warunek 2-letniej gwarancji. Rury są zamknięte, więc nie ma płukania — w miejscach zapylonych wystarcza im od czasu do czasu opłukanie z zewnątrz.
ENERA montuje całość pod klucz: dach albo taras, zbiornik nad kolektorem, mocowania obliczone na podane wyżej obciążenia wiatrem i wpięcie w istniejący obieg ciepłej wody. Nie sprzedajemy tego jako zestawu do samodzielnego montażu.