Hoe een thermosifon werkt, staat op de pagina over zonneboilers en uitgebreid in de gids over hoe een zonneboiler werkt. Dit stuk gaat over de andere helft van de vraag — de helft die op geen enkele fabrikantenpagina staat en die voor een eigenaar van een woning in Spanje meestal doorslaggevend is: waar het vat mag staan, wie daarover gaat, wat de gemeente teruggeeft, en wat de installatie over vijftien jaar van u vraagt als het huis een half jaar leegstaat.
Het vat moet boven de collector staan — en dat bepaalt bijna alles
Een thermosifon heeft geen pomp. Dat is zijn grootste voordeel en tegelijk zijn enige harde eis: de zwaartekracht doet de circulatie, dus het vat moet fysiek boven de collector staan, in dezelfde constructie, in het zicht. Wegwerken in een technische ruimte kan niet.
- Villa, geschakelde woning of eigen dakterras. Het eenvoudige geval. Er is plaats, de constructie wordt verankerd op de windbelasting van het dak — de installatie is gecertificeerd voor 30 m/s, windkracht 11, en hagel van 35 mm — en wordt aangesloten op uw bestaande warmwaterkring.
- Appartement in een comunidad de propietarios. Hier is het geen technisch maar een juridisch punt. Het dak is in een Spaanse eigenaarsvereniging doorgaans gemeenschappelijk eigendom; een zichtbaar vat van 150 liter erop vraagt een besluit van de vergadering. Wij zoeken dat uit vóór de offerte, niet erna.
- Oude kern of beschermd dorpsgezicht. Sommige gemeenten stellen eisen aan wat op een dak zichtbaar mag zijn. Dat is een vraag aan de dienst ruimtelijke ordening en hoort aan het begin van het traject.
Het huis dat maanden leegstaat
Een groot deel van de woningen waar wij werken is tweede verblijf. Stilstand deert een thermosifon niet, maar er is één instructie van de fabrikant die vrijwel niemand opvolgt: blijft het toestel langer dan 72 uur ongebruikt, sluit dan de koudwatertoevoer naar het systeem af. Het staat in de montagehandleiding van de Enera PRO. Dat is het verschil tussen in september terugkomen bij een ongeschonden toestel en terugkomen bij een vat dat de hele augustusmaand op hoge temperatuur heeft gedraaid zonder dat iemand een druppel afnam.
Het andere nuttige getal voor een tweede verblijf is de warmtetraagheid: het vat houdt zijn temperatuur tot 72 uur zonder zon vast. Twee bewolkte dagen betekenen dus geen koude douche — maar het is ook geen systeem dat warm is op dezelfde middag dat u een drie maanden gesloten huis opent.
Wat er echt stukgaat — en wat de garantie kost
De magnesiumanode. Een opofferend onderdeel: hij corrodeert zodat het vat dat niet doet. Bij het model zonder verwarmingselement wordt hij ongeveer om de 6 jaar vervangen, bij de versie met element om de 3 jaar, omdat die het vat zwaarder belast. Tijdige vervanging is een voorwaarde van de garantie van 2 jaar — het punt dat bij het vergelijken van beide versies meestal wordt overgeslagen: de uitvoering die u in januari zekerheid geeft, vraagt ook twee keer zo vaak aandacht.
Het vat vullen in volle zon met lege buizen. De handleiding sluit dat uitdrukkelijk uit van de garantie. Een droge vacuümbuis wordt in de julizon zeer heet; er koud water in brengen is het klassieke gevolg van een inbedrijfstelling om drie uur ’s middags in plaats van bij zonsopgang of zonsondergang. Precies daarom wordt dit niet als zelfbouwpakket verkocht: ENERA monteert sleutelklaar.
Wat u nooit hoeft te doen: de buizen inwendig ontkalken. Ze zijn verzegeld en droog — er komt nooit water in. In een streek met sterk gemineraliseerd water is dat precies het onderhoud dat de oude zonthermie haar reputatie heeft gekost. In stoffige gebieden volstaat af en toe de buitenkant afspoelen.
„Ik heb toch al zonnepanelen?”
Het vaakst gehoorde bezwaar van eigenaren die al pv hebben — en het berust bijna altijd op het overzetten van Nederlandse regels. In Spanje geldt de compensación de excedentes: de stroom die uw installatie aan het net levert, wordt verrekend met wat u op dezelfde maandrekening afneemt. Uw overschot gaat dus niet verloren; het wordt een creditering. Let op: dit is geen saldering zoals in Nederland — de creditering gaat van het energiedeel van de rekening af, de vaste netkosten blijven staan, en de vergoeding ligt lager dan wat u voor diezelfde kilowattuur betaalt.
Toegepast op warm water: een vat verwarmen met stroom die u eerst hebt teruggeleverd en daarna weer inkoopt, is de dure route. Per vierkante meter dak dekt een thermische collector de warmwatervraag aanzienlijk beter dan panelen die een elektrische boiler voeden. Ze vullen elkaar aan: laat de thermosifon het warme water van de rekening halen, dan blijft uw pv-opbrengst vrij voor koeling, apparaten en de auto. De rekentool zet beide naast elkaar op basis van uw eigen rekening.
IBI-korting: welke gemeenten zonthermie werkelijk noemen
De IBI wordt meestal betaald door de buitenlandse eigenaar — en die weet het minst vaak dat er überhaupt een korting kan bestaan. Onderstaande gegevens komen uit de ordenanzas fiscales en het handboek van de Spaanse belastingdienst zelf, niet van vergelijkingssites, en zijn gecontroleerd op 5 augustus 2026. Ordenanzas worden elk najaar opnieuw vastgesteld en gelden vanaf 1 januari.
Regionale inkomstenbelastingaftrek Comunitat Valenciana: 40 % van de investering in de hoofdwoning, 20 % in een tweede woning, over een aftrekbasis van maximaal € 8.800 per woning per jaar. De betaling moet traceerbaar zijn — kaart, overboeking, cheque of bankstorting — en bedragen die door een overheidssubsidie zijn gedekt tellen niet mee. Het handboek noemt uitdrukkelijk ook thermische opwekking.
Op gemeenteniveau verschilt het sterk. In de gemeenten waar wij zonneboilers hebben staan en de officiële tekst hebben gelezen:
- Altea: 25 % korting op de IBI gedurende drie belastingperioden voor overwegend residentieel vastgoed, waarbij het totaal gekorte bedrag is begrensd op 50 % van de installatiekosten, plus 95 % korting op de ICIO. Zonthermie wordt uitdrukkelijk genoemd.
- Torrevieja: 50 % van de IBI gedurende drie jaar, voor thermische en/of elektrische zonnesystemen, en niet waar de installatie verplicht is. Voor thermisch geldt een eis van minimaal 4 m² collectoroppervlak.
- El Campello: 50 % van de IBI gedurende vijf jaar, ingaand het jaar na de aanvraag en te onderbouwen met facturen van een erkend installateur; ook hier 4 m² nuttig collectoroppervlak, en de woning moet ten minste een jaar de hoofdverblijfplaats van de aanvrager zijn geweest. Daarbij 50 % korting op de ICIO.
- Dénia: tot 50 % van de IBI gedurende drie perioden en tot 25 % gedurende twee volgende, maar op een glijdende schaal naar kadastrale waarde — het hoogste tarief geldt alleen voor de laagste schijf en zakt daarboven naar 20 % en 10 %. Minimaal 4 m² collectoroppervlak; ICIO 95 %, alleen over het zonne-aandeel van de begroting.
- Elche: 50 % van de IBI, eenmalig en voor ten hoogste drie belastingperioden. Als enige in deze lijst stelt Elche een prestatie-eis aan thermisch: het systeem moet minstens 70 % van de jaarlijkse warmwatervraag dekken volgens CTE DB HE-4.
En het deel dat niemand publiceert: in sommige gemeenten is er niets. Wij lazen de ordenanzas fiscales van Finestrat, La Nucía en Benidorm — drie gemeenten waar wij installaties hebben — en geen van de drie kent enige zonnekorting, niet op de IBI en niet op de ICIO. Dat is een bevinding, geen gat in onze gegevens. Deze kortingen zijn facultatief; leid die van uw gemeente nooit af van de buurgemeente.
Waar wij thermosifons hebben geplaatst
In onze geanonimiseerde installatieset — 583 installaties per 20 augustus 2026 — zijn er 231 zonneboilers in plaats van pv. Dat is bijna 40 %. De gemeenten met de meeste thermische installaties:
- Torrevieja — 16
- Finestrat — 11
- Altea — 10
- Orihuela — 9
- El Campello — 7
- La Nucía — 6
- Calpe — 5
- Dénia — 4
- Elche — 4
- Santa Pola — 4
- Benidorm — 2
- Lloret de Mar — 2
Dat is de set die wij kunnen publiceren zonder iemand herkenbaar te maken, niet de volledige bedrijfshistorie. Elke gelinkte gemeentepagina bevat de PVGIS-instralingscijfers en de geverifieerde regelingen van die gemeente.
Wat wij plaatsen
Het toestel is de Enera PRO 150 L, uitsluitend solar of met elektrisch element van 1500 W en regelaar 619-F. Binnenvat van roestvast staal 316 met koperen warmtewisselkop, vacuümbuizen Φ58 × 1800 mm in borosilicaat 3.3 met CPC-parabolische reflectoren, werkdruk 6 bar, tapwater van 45 tot 90 °C en een ontwerplevensduur van vijftien jaar of meer. De prijzen inclusief btw, geleverd en geïnstalleerd, staan op de categoriepagina — daar werken ze zichzelf bij, en juist daarom staat er in deze tekst bewust geen met de hand getypt eurobedrag.
Om te dimensioneren hebben wij drie dingen nodig: hoeveel mensen er permanent wonen, hoe uw dak eruitziet en welk warmwatersysteem u nu hebt. Begin bij de rekentool of ga direct naar contact. Is 150 liter te weinig, dan kunnen volgens de fabrikant meerdere toestellen in serie of parallel op één gedeelde kring worden gekoppeld.
Veelgestelde vragen
Mag ik in een Spaanse eigenaarsvereniging een zonneboiler op het dak zetten?
Technisch wel, juridisch is er meestal een besluit nodig. Het vat moet boven de collector en in de open lucht staan, doorgaans op het dak — en dat dak is in een comunidad de propietarios in de regel gemeenschappelijk eigendom. Wij zoeken dat uit vóór de offerte.
Geeft de Spaanse gemeente korting op de IBI voor een zonneboiler?
Sommige wel, andere niet, en automatisch is het nooit. Altea, Torrevieja, El Campello, Dénia en Elche geven IBI-korting voor thermische zonnesystemen, elk met eigen voorwaarden, looptijden en plafonds. In Finestrat, La Nucía en Benidorm lazen wij de ordenanzas fiscales en vonden geen enkele zonnekorting.
Wat doe ik met het systeem als het huis maanden leegstaat?
De fabrikant schrijft voor de koudwatertoevoer af te sluiten als het toestel langer dan 72 uur ongebruikt blijft. Een eenvoudige voorzorg die vooral bij een tweede woning telt. Het vat zelf houdt de temperatuur tot 72 uur zonder zon vast.
Kan ik in Spanje salderen met mijn overschot?
Nee. Spanje kent geen saldering zoals Nederland; er geldt de compensación de excedentes, waarbij teruggeleverde stroom wordt verrekend op dezelfde maandrekening. De creditering gaat van het energiedeel van de rekening af, de vaste netkosten blijven staan, en de vergoeding ligt lager dan wat u zelf voor stroom betaalt. Warm water maken met teruggeleverde en daarna weer ingekochte stroom is daarom de dure route.
Wat kost het mij als ik de anode niet vervang?
Tijdige vervanging van de magnesiumanode — ongeveer om de 6 jaar zonder element, om de 3 jaar met element — is een voorwaarde van de garantie van 2 jaar. Ook uitgesloten is het vullen van het vat in volle zon met lege buizen, de klassieke fout bij een inbedrijfstelling op een zomermiddag.
Vervangt de zonneboiler mijn gasketel?
Dat kan, maar het hoeft niet. Als voorverwarming vóór een bestaand gas- of elektrisch toestel hoeft het oude apparaat alleen het verschil nog te leveren. Het model zonder element heeft helemaal geen stroom nodig; de versie met 1500 W en regelaar 619-F brengt het vat volgens schema op de ingestelde temperatuur — de keuze van de meesten wanneer het de enige warmwaterbron moet zijn.
